ПҮГҮ АЙМАГТ ХОЛБОГДОХ АРХЕОЛОГИЙН ШИНЭ СУРВАЛЖУУД

Батболд Б.Г.

Товчлол

Энэхүү судалгааг Төв аймгийн Заамар сумын нутаг дахь Шороон Довын газар доорхи бунхангаас олсон бичгийн эх сурвалж, археологийн олдворууд дээр үндэслэн хийсэн болно. Энэхүү дурсгалт газрын археологийн малтлага нь Монголын түүхийг өөр өнцгөөс харах боломжийг бидэнд олгож байна. Хятад, түрэг хэл дээр бичигдсэн хоёр эх сурвалж олдсон бөгөөд эдгээр нь Хятадын түүхийн түүхэнд урьд өмнө бичигдэж байгаагүй зарим мэдээллийг агуулсан байдаг. Эдгээр хоёр бичээс нь Хятадын түүхэн дэх түүхэн
мэдээллийг тоймлох үндсэн эх сурвалж болж байна. Жишээлбэл, эдгээр нь өнөөгийн Монголын нутаг дэвсгэрт МЭ 630-680 оны хооронд тохиолдсон зарим түүхэн үйл явдлыг эдгээр нотолгоог орхисон хүмүүс, бэлчээрийн мал аж ахуй эрхэлдэг нүүдэлчдийн өнцгөөс харах боломжийг олгодог.
Монгол улсын түүх судлалд Ти-лэ холбооны Пу-гу овгийн түүх мартагдаад удаж байна. Энэ номонд би Пу-гу овог нь Өвөр Азийн бэлчээрийн мал аж ахуй эрхэлдэг нүүдэлчдийн бүлгүүдийн улс төрд идэвхтэй оролцож, заримдаа тэд голлох үүрэг гүйцэтгэж байсан гэдгийг харуулахыг хичээсэн. Энэ овог хожмын Түрэгийн улстай маш ойр дотно харилцаатай байсан бөгөөд тэднийг хоорондоо гэр бүлтэй холбоотой холбоотон байсныг нотлох баримт байж болох юм. Уйгурын эзэнт гүрэн байгуулагдахад тэд хуучин харилца-
агаа сэргээж, гэр бүлийн холбоотнууд болжээ. Улс төрийн тэргүүлэх байр суурь эзэлж буй Өвөр Азийн бэлчээрийн мал аж ахуй эрхэлдэг нүүдэлчдийн хоёр овгийн хоорондох гэрлэлтийн холбоо нь эртний дундад зууны нүүдэлчин овог аймгуудын улс төрийн нөхцөл байдал эрх баригч овгоос хүртэл гэрлэлтийн холбоо байгуулахыг үргэлж шаарддаг болохыг харуулж байна.
Энэхүү заншил нь нүүдэлчдийн улс төрд томоохон сэдэл болсон бололтой.

Түлхүүр үгс: Пу-гу овог, Шороон Довын бунхан, эртний түрэг, хятад бичгийн эх сурвалж, археологийн олдворууд

Статья PDF Скачать

Цитировать

doi.org/10.53042/ATAM/vol4_issue4_A1

Батболд Б.Г. Пүгү аймагт холбогдох археологийн шинэ сурвалжууд // Алтаистика, түркология, монголистика. — 2020 — №4 – б.7-30.

Back to top button